Ile dostanę na zwolnieniu lekarskim w ciąży? To pytanie zadaje sobie każda przyszła mama. Niemal każda spodziewająca się dziecka pracownica, przed przewidywaną datą porodu przez pewien czas przebywa na zwolnieniu lekarskim.
Jako niezdolna do pracy ma wówczas prawo do wynagrodzenia chorobowego oraz zasiłku chorobowego (o ile nie zachowuje w tym okresie prawa do normalnego wynagrodzenia), a po porodzie prawo do zasiłku macierzyńskiego (również za okres urlopu rodzicielskiego, jeśli z niego korzysta).
Spora grupa pracownic, jeszcze przed pójściem na to zwolnienie lekarskie kalkuluje, ile potencjalnie na nim straci finansowo, a także zastanawia się, ile będzie wynosił zasiłek macierzyński i jak się go liczy.
W niniejszym artykule omówimy świadczenia, jakie przysługują pracownicy niezdolnej do pracy w okresie ciąży oraz jak się liczy zasiłek macierzyński – za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.
UWAGA – po zmianach przepisów z dnia 26 kwietnia 2023 zmieniły się zasady naliczania zasiłku macierzyńskiego za czas urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Zlikwidowany został tzw. długi urlop rodzicielski, czyli możliwość wnioskowania o udzielenie rodzicielskiego w całości bezpośrednio po macierzyńskim z góry, zmienił się również procent podstawy przy naliczaniu.
Sprawdź także: Jak liczyć godziny pracy na zwolnieniu lekarskim
Zasiłek macierzyński wynosi:
- 100% podstawy za czas urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i urlopu ojcowskiego
- 70% podstawy za czas urlopu rodzicielskiego, w tym te 9 tygodni urlopu rodzicielskiego przysługujące drugiemu z rodziców wyłącznie
- 81,5% za łączny okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego (z wyłączeniem tych 9 tygodni rodzicielskiego dla drugiego rodzica) pod warunkiem, że pracownica złoży nie później niż 21 dni po porodzie wniosek o wypłacenie zasiłku 81,5% za cały okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.
Niższe wynagrodzenie na L4 w ciąży – z czego to wynika?
Jeśli pracownica będąca w ciąży idzie na zwolnienie lekarskie, ma prawo do wynagrodzenia chorobowego i potem zasiłku chorobowego. Niższe wynagrodzenie na L4 w ciąży może wynikać z faktu, że wynagrodzenie chorobowe czy zasiłek chorobowy należy się za każdy dzień – a więc jego wysokość może być różna w zależności od ilości dni w miesiącu.
Z kolei wyższa pensja na zwolnieniu w ciąży może wynikać z tego, że np. pracownica zachowuje w okresie zwolnienia lekarskiego ciążowego prawo do dodatku stażowego czy innego, niepomniejszanego za czas zwolnienia i w związku z tym wyłączonego z podstaw składek ZUS za okres wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku chorobowego.
Na końcu na konkretnych przykładach pokażemy, jak się liczy wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy w okresie ciąży oraz zasiłek macierzyński (od 1 lipca 2022 zasiłek macierzyński jest zwolniony z podatku do kwoty 85528 zł z uwzględnieniem innych dochodów, zasiłek chorobowy jest normalnie opodatkowany, również dla osób do 26 roku życia – pisaliśmy m.in. tu: Czy zasiłek chorobowy jest opodatkowany), należny po porodzie.
Ile dostanę na zwolnieniu lekarskim w ciąży – zwolnienie lekarskie w okresie ciąży a prawo do wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego
Stosownie do przepisu art. 92 §1 ust. 1 i 2 kodeksu pracy, za czas zwolnienia lekarskiego w okresie ciąży pracownica zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia, przy czym to wynagrodzenie (w domyśle wynagrodzenie chorobowe) należy jej się za pierwsze 33 dni zwolnienia lekarskiego w roku kalendarzowym, a od 34 dnia niezdolności do pracy nabywa ona prawo do zasiłku chorobowego.
Należy pamiętać, że te 33 dni choroby z prawem do wynagrodzenia chorobowego nie musi przypadać na sam okres ciąży. Może się okazać, że w danym roku pracownica przebywała na zwolnieniu lekarskim łącznie np. 21 dni, następnie zaszła w ciążę i w jej trakcie stała się niezdolna do pracy z powodu choroby.
Wówczas – jeśli kontynuuje ona zwolnienie lekarskie w okresie ciąży – wynagrodzenie chorobowe należy jej się za 12 dni, a od 13 dnia ma ona prawo do zasiłku chorobowego (mija już łącznie 33 dni niezdolności do pracy z powodu choroby w tym roku kalendarzowym).
Ile dostanę na zwolnieniu lekarskim w ciąży? Jak się liczy chorobowe w ciąży?
Zasady naliczania wysokości wynagrodzenia chorobowego i zasiłku reguluje ustawa z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Nie wdając się teraz w szczegółowe omawianie przepisów powołanej ustawy warto wspomnieć, iż wynagrodzenie chorobowe czy zasiłek chorobowy (jak również zasiłek macierzyński) liczy się w ten sposób, że najpierw nalicza się jego podstawę, następnie wysokość wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku za jeden dzień niezdolności do pracy/urlopu macierzyńskiego czy rodzicielskiego, a tak otrzymany wynik mnoży przez liczbę dni w miesiącu, za które te świadczenia się należą.
Podstawą do wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku chorobowego (oraz później macierzyńskiego) jest – zgodnie z art. 36 wspomnianej ustawy – średnie wynagrodzenie pracownicy z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia zwolnienia lekarskiego.
Jeśli pozostaje ona zatrudniona krócej niż 12 miesięcy, podstawą tą jest średnie wynagrodzenie z pełnych miesięcy zatrudnienia, z kolei, jeśli niezdolność do pracy powstała w tym samym miesiącu, w którym pracownica została zatrudniona, podstawą wynagrodzenia chorobowego albo zasiłku jest wynagrodzenie, jakie otrzymałaby, gdyby przepracowała pełny miesiąc.
Jak się liczy wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy w czasie ciąży pokażemy teraz na konkretnym przykładzie.
Ile dostanę na zwolnieniu lekarskim w ciąży – jak się liczy wynagrodzenie chorobowe i zasiłek w okresie ciąży – przykład
Załóżmy, że pracownica została zatrudniona w dniu 1 czerwca 2018 roku z wynagrodzeniem w kwocie 3000 zł brutto. Od października 2018 otrzymała podwyżkę i zarabia 3200 zł, a ponadto otrzymała dodatek funkcyjny w kwocie 500 zł.
Co ważne – dodatek ten jest pomniejszany za czas nieobecności chorobowej w pracy tak, jak pomniejszane jest wynagrodzenie zasadnicze (to ważne – zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy zasiłkowej tych składników, które nie są pomniejszane za czas nieobecności w pracy i są wypłacane w pełnej wysokości nie wlicza się do podstawy wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku.
O tym, czy dany składnik jest czy nie jest pomniejszany decydują przepisy wewnątrzzakładowe, np. regulamin wynagradzania, definiujący dany składnik wynagrodzenia). W okresie od 11 marca 2019 roku pracownica, będąca już wówczas w ciąży, przebywa na zwolnieniu lekarskim. Za marzec otrzyma zatem wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca (1 – 10 marzec 2019) oraz wynagrodzenie chorobowe za okres od 11 do 31 marca.
Policzmy najpierw wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca:
(3200 zł + 500 zł) – (3200 zł + 500 zł) / 30 * 21 (dni choroby) = 1110 zł <- tyle pracownica otrzyma tytułem wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatku funkcyjnego za przepracowaną część marca 2019.
Ustalamy teraz podstawę wynagrodzenia chorobowego:
4*3000 zł (pensja zasadnicza za okres od czerwca do września 2018) + 5*3200 zł + (pensja zasadnicza za okres od października 2018 do lutego 2019) + 5 * 500 zł (dodatek funkcyjny za okres od października 2018 do lutego 2019) = 30.500 zł
30.500 zł : 9 (pełnych miesięcy zatrudnienia, poprzedzających miesiąc rozpoczęcia zwolnienia lekarskiego) = 3388,89 zł
Teraz od wyliczonej podstawy należy odjąć 13,71% tej podstawy. Jest to suma składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej z wynagrodzenia pracownika (9,76% ubezpieczenie emerytalne, 1,5% ubezpieczenie rentowe oraz 2,45% ubezpieczenie chorobowe)
3388,89 – 13,71% z 3388,89 zł = 2924,27 zł
Jest to tzw. podstawa netto wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku.
Teraz możemy już wyliczyć wynagrodzenie chorobowe, które za czas niezdolności do pracy w okresie ciąży należy się w wysokości 100% wynagrodzenia (gdyby było to „zwykłe” zwolnienie lekarskie, byłoby to 80%, zgodnie z art. 92 kodeksu pracy):
2924,27 zł / 30 * 100% * 21 (dni choroby z wynagrodzeniem chorobowym) = 2046,99 zł
Pamiętaj – licząc wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca oraz wynagrodzenie chorobowe czy zasiłek dzielimy zawsze przez 30, niezależnie od tego, ile dany miesiąc ma dni. Należy również pamiętać, że zwolnienie lekarskie obowiązuje również w weekendy, a nie tylko w dni robocze.
Sprawdź także: Przejście pracownika na emeryturę
Zasada jest taka, że do podstawy wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku wlicza się te składniki wynagrodzenia, od których naliczana jest składka chorobowa (z wyjątkiem tych wspomnianych wcześniej, do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku). Nie wlicza się zatem do podstawy np. ekwiwalentu za pranie odzieży, ale wlicza wszelkiego rodzaju premie, prowizje, nagrody (z wyłączeniem nagrody jubileuszowej) itp.
Kontynuujmy nasz przykład. Pracownica nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim przez cały kwiecień. W marcu otrzymała już wynagrodzenie chorobowe za 21 dni, a więc w kwietniu 2019 otrzyma wynagrodzenie chorobowe za 12 dni (upływa już 33 dni zwolnienia lekarskiego w tym 2019 roku), a za 18 dni zasiłek chorobowy, również w wysokości 100%.
Podstawa do wynagrodzenia chorobowego i zasiłku jest taka sama, jak w marcu (nie nastąpiła zmiana wymiaru etatu, więc zgodnie z art. 43 ustawy zasiłkowej podstawy wynagrodzenia chorobowego nie ustala się na nowo, jeśli między świadczeniami nie było przerwy, a tu przerwy nie ma, gdyż pracownica kontynuuje zwolnienie lekarskie).
W kwietniu 2019 pracownica nie przepracowała ani jednego dnia, a więc nie otrzyma wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca, a jedynie wynagrodzenie chorobowe za zwolnienie lekarskie w ciąży, a następnie zasiłek chorobowy. Liczymy:
Wynagrodzenie chorobowe: 2924,27 zł / 30 * 100% * 12 = 1169,71 zł
Zasiłek chorobowy: 2924,27 zł / 30 * 100% * 18 = 1754,56 zł
Podane kwoty są kwotami brutto. O tym, jak się rozlicza wynagrodzenia chorobowe i zasiłki na liście płac do kwoty netto napiszemy już niebawem.
Gdyby pracownica kontynuowała zwolnienie lekarskie w okresie ciąży przez cały maj, otrzymałaby jedynie zasiłek chorobowy:
2924,27 zł / 30 * 100% * 31 (dni choroby w maju) = 3021,75 zł
Potem, gdy pracownica rozpocznie korzystanie z urlopu macierzyńskiego, w jego okresie również należy jej się zasiłek macierzyński, liczony na dokładnie takich samych zasadach, jak omówiliśmy powyżej. Jedyna różnica jest taka, że zasiłek ten może wynosić 100%, 80% albo 60% podstawy – wszystko zależy od tego, czy i w jaki sposób pracownica decyduje o wykorzystaniu urlopu rodzicielskiego.
Czytaj także: Kto płaci zasiłek chorobowy?
Jeśli decyduje się ona od razu po porodzie na wykorzystanie urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim w całości, za czas macierzyńskiego i rodzicielskiego należy jej się zasiłek macierzyński w wysokości 80% podstawy.
Jeśli natomiast najpierw korzysta z macierzyńskiego, to zasiłek macierzyński wyniesie 100% podstawy, a jeśli dopiero potem złoży ona wniosek o udzielenie jej urlopu rodzicielskiego, zasiłek za pierwsze 6 tygodni tego rodzicielskiego wyniesie 100% podstawy, a za pozostałą część tego urlopu 60% podstawy.
Sprawdź także: Praca na pół etatu czy warto
Zakładając, że pracownica z omawianego przykładu zdecydowała o wykorzystaniu urlopu rodzicielskiego od razu po macierzyńskim i za czas obu urlopów należy jej się zasiłek macierzyński w wysokości 80% podstawy, obliczenia będą następujące (przykład dla września 2019), w którym przez cały miesiąc pracownica przebywała już na urlopie macierzyńskim):
2924,27 zł / 30 * 80% * 30 (dni urlopu macierzyńskiego we wrześniu) = 2339,42 zł
Jak widzisz, obliczanie wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego w okresie ciąży, a także zasiłku macierzyńskiego nie jest skomplikowane. W opisany w niniejszym artykule sposób możesz obliczyć – choćby orientacyjnie, co należy się pracownicy w ciąży w czasie zwolnienia lekarskiego oraz po porodzie (pisaliśmy również: Likwidacja zakładu pracy a L4 w ciąży), w okresie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.
Obejrzyj również:
