Opieka nad zdrowym dzieckiem 2019 – komu się należy i w jakim wymiarze. Opieka nad zdrowym dzieckiem a niepełny etat

Zatrudnieni w stosunku pracy rodzice wychowujący przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat mają prawo do skorzystania ze zwolnienia od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. To związane z rodzicielstwem uprawnienie, określone w treści przepisu art. 188 kodeksu pracy powszechnie w praktyce określa się jako tzw. „opieka nad zdrowym dzieckiem 2019”. Od razu należy wyraźnie podkreślić, iż jest to uprawnienie wyłącznie pracownicze, co oznacza, że skorzystać z niego mogą jedynie pracownicy, a więc osoby zatrudnione w stosunku pracy (bez względu na sposób nawiązania tego stosunku pracy – umowa o pracę, mianowanie, powołanie, wybór czy spółdzielcza umowa o pracę). Oznacza to, że opieka nad zdrowym dzieckiem 2019 nie przysługuje np. zleceniobiorcom czy osobom, zatrudnionym na podstawie umowy o dzieło. W niniejszym artykule omówimy kompleksowo, kiedy i komu należy się opieka nad zdrowym dzieckiem 2019, jakie są zasady jej udzielania, w szczególności pracownikom zatrudnionym w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Opieka nad zdrowym dzieckiem 2019 – zasady udzielania

Opieka nad zdrowym dzieckiem jest zwolnieniem od pracy, udzielanym w konkretnym celu. Nie jest ona zaliczana do urlopów, w szczególności jest to zwolnienie od pracy niezależne od urlopu wypoczynkowego. De facto są to dwa dodatkowe dni wolne dla pracownika, przy czym pracownik (jeśli ma prawo do opieki nad zdrowym dzieckiem 2019) może, ale nie musi z niej korzystać. Wymiar opieki nad zdrowym dzieckiem wynosi 16 godzin albo 2 dni, przy czym – co bardzo ważne – jeśli opieka nad zdrowym dzieckiem 2019 udzielana jest niepełnoetatowcom, to zgodnie z art. 188 §3 kodeksu pracy przy udzielaniu jej w wymiarze godzinowym jej wymiar w przypadku niepełnoetatowca ustala się proporcjonalnie do wymiaru etatu. Co ważne – jedynie przy udzielaniu jej w godzinach. W praktyce zatem pracownik zatrudniony na 1/2 etatu ma prawo do 2 dni albo 8 godzin opieki nad zdrowym dzieckiem, pracownik zatrudniony na 1/4 etatu ma prawo do 2 dni albo 4 godzin opieki nad zdrowym dzieckiem itp. O tym z kolei, czy z opieki tej korzystać w dniach, czy w godzinach decyduje sam pracownik, z reguły w zależności od tego, co jest dla niego korzystniejsze.

Jeśli pracownik spełnia kryteria do udzielenia mu opieki nad zdrowym dzieckiem i składa w tym celu stosowny wniosek, to pracodawca co do zasady ma obowiązek tej opieki udzielić – nie ma tu znaczenia, czy drugi z rodziców jest zatrudniony czy pozostaje bez pracy, prowadzi własną działalność gospodarczą itp.

Opieka nad zdrowym dzieckiem 2019 – do kiedy najpóźniej się należy

Warunkiem skorzystania z opieki nad zdrowym dzieckiem jest to, aby dziecko było w wieku do 14 lat. W praktyce wielu pracodawców ma problem z ustaleniem, kiedy przypada ostatni dzień, w którym pracownik może z tej opieki nad zdrowym dzieckiem skorzystać. Ostatnim dniem, w którym opieka nad zdrowym dzieckiem 2019 należy się, jest dzień poprzedzający dzień, w którym dziecko kończy 14 lat. Przykładowo, jeśli dziecko pracownika kończy 14 lat w dniu 25 września 2019, to ostatnim dniem na skorzystanie z opieki nad zdrowym dzieckiem jest dzień 24 września. Jeśli zatem pracownik złożył wniosek o opiekę nad zdrowym dzieckiem 2019 i wnioskuje o udzielenie mu tej opieki w dniach 24 i 25 września, to pracodawca nie ma obowiązku udzielania tej opieki na dzień 25 września.

Opieka nad zdrowym dzieckiem w dniach i godzinach

To pracownik sam decyduje, w jaki sposób będzie korzystał z opieki nad zdrowym dzieckiem – czy w dniach, czy w godzinach. Od razu należy zaznaczyć, że jeśli przepis art. 188 §1 kodeksu pracy przewiduje udzielanie opieki nad zdrowym dzieckiem 2019 w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, to te 2 dni nie oznaczają automatycznie 16 godzin. Przykładowo, jeśli pracownik pracuje w równoważnym systemie czasu pracy z dniówką wydłużoną do 12 godzin i składa wniosek o udzielenie mu opieki nad zdrowym dzieckiem w wymiarze 2 dni, to w praktyce oznacza to dla niego 24 godziny zwolnienia od pracy – jeden dzień opieki nad zdrowym dzieckiem nie jest bowiem tożsamy z 8 godzinami pracy. Z kolei, jeśli pracownik taki wnioskowałby o udzielenie opieki w godzinach (czyli wnioskuje o udzielenie mu 12 godzin opieki), to już nie może potem wnioskować o udzielenie mu dnia opieki, ale jedynie 4 godzin, bo tyle zostało do 16 godzin limitu opieki udzielanej w godzinach.

W ekstremalnym przypadku pracownik, pracujący w wymiarze dobowym przedłużonym do 24 godzin (np. pracownik ochrony) może wnioskować o udzielenie mu 2 dni opieki nad zdrowym dzieckiem 2019 i w praktyce otrzyma aż 48 godzin wolnego.

A jak to wygląda w przypadku niepełnoetatowców? Oni również mają prawo albo do 2 dni opieki nad zdrowym dzieckiem albo do liczby godzin tej opieki proporcjonalnej do wymiaru etatu. To bardzo ważne – pracownik zatrudniony na 1/2 etatu może pracować np. tak: 8 8 4 0 0 Sb Nd albo tak: 4 4 4 4 4 Sb Nd albo jeszcze inaczej. A skoro ma on prawo do 2 dni albo 8 godzin opieki (godzinowo proporcjonalnie do etatu), to sam decyduje, jaki tryb udzielenia tej opieki będzie dla niego najkorzystniejszy. Jeśli pierwszy pracownik złoży wniosek o opiekę nad zdrowym dzieckiem na poniedziałek i wtorek (w dniach) – wykorzysta 2 dni opieki, w sumie 16 godzin. Jeśli złoży wniosek o opiekę w dniach wtorek i środa – wykorzysta 2 dni opieki nad zdrowym dzieckiem, ale w sumie 12 godzin. Gdyby natomiast wnioskował o udzielenie opieki nad zdrowym dzieckiem w godzinach, to limit tej opieki wyczerpałby już w dniu, w którym ma zaplanowane 8 godzin pracy.

Należy pamiętać, że jeśli pracownik składa pierwszy wniosek o udzielenie mu np. 1 dnia opieki nad zdrowym dzieckiem, to nie może już potem wnioskować o udzielenie jej w godzinach. Podobnie, jeśli pracownik wnioskuje o udzielenie mu np. 4 godzin opieki nad zdrowym dzieckiem, to nie może już potem wnioskować o udzielenie mu dnia opieki. Wynika to wprost z przepisu art. 188 §2 kodeksu pracy – o sposobie wykorzystania w danym roku kalendarzowym zwolnienia, o którym mowa w § 1 (16 godzin albo 2 dni), decyduje pracownik w pierwszym wniosku o udzielenie takiego zwolnienia złożonym w danym roku kalendarzowym.

Opieka nad zdrowym dzieckiem – na każde dziecko osobno czy łącznie na wszystkie? Co z niewykorzystaną opieką nad zdrowym dzieckiem?

Opieka nad zdrowym dzieckiem 2019 w wymiarze 2 dni albo 16 godzin należy się niezależnie od ilości posiadanych dzieci – nie przysługuje ona na każde z dzieci osobno, ale na wszystkie łącznie. Jeśli pracownik wykorzystał już pełny wymiar przysługującej mu opieki na jedno dziecko, nie ma możliwości ponownie ubiegać się o opiekę w tym samym roku kalendarzowym twierdząc, że należy mu się ona jeszcze na kolejne dziecko/dzieci.

Niewykorzystana w danym roku kalendarzowym opieka nad zdrowym dzieckiem nie przechodzi na rok następny. Nie należy się też za nią jakikolwiek ekwiwalent w przypadku, gdy w danym roku pracownik z opieki nie korzystał, a jego stosunek pracy rozwiązał się. Z dniem 1 stycznia kolejnego roku kalendarzowego pracownik nabywa prawo do kolejnej opieki nad zdrowym dzieckiem (o ile dziecko nie ukończyło jeszcze 14 lat), ale z roku poprzedniego ta niewykorzystana opieka na rok kolejny nie przechodzi.

Co ważne – opieki nad zdrowym dzieckiem nie nalicza się proporcjonalnie – ona przysługuje w wymiarze 2 dni albo 16 godzin (i odpowiednio proporcjonalnie mniej godzin w przypadku niepełnego etatu) niezależnie od tego, jak długo pracownik w danym roku kalendarzowym pozostaje w zatrudnieniu.

Opieka nad zdrowym dzieckiem 2019 a zmiana pracodawcy w trakcie roku

Jeśli pracownik w trakcie roku kalendarzowego zmienia pracodawcę, to w przypadku niewykorzystania w całości czy w części przysługującej mu puli dni albo godzin opieki, może z pozostałej części skorzystać u kolejnego pracodawcy. Jeśli natomiast wykorzystał już cały wymiar należnej opieki nad zdrowym dzieckiem u pierwszego pracodawcy, to u kolejnego z opieki nie może już skorzystać (musi poczekać do następnego roku kalendarzowego). Informacja o wykorzystanej ilości dni czy godzin opieki nad zdrowym dzieckiem znajduje się w świadectwie pracy, a więc ten kolejny pracodawca ma informację o tym, czy i w jakim wymiarze pracownik już z opieki nad zdrowym dzieckiem korzystał.

Od 1 stycznia 2019 roku, jeśli pracownik składa wniosek o opiekę nad zdrowym dzieckiem, wniosek ten załącza się do ewidencji czasu pracy. Wynika to z przepisu §6 ust. 1 lit. b obowiązującego od 1 stycznia 2019 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2018 w sprawie dokumentacji pracowniczej (więcej na temat zmian w dokumentacji pracowniczej od 1 stycznia 2019 znajdziesz w naszym szkoleniu – Dokumentacja kadrowa po zmianach od 1 stycznia 2019).

Osoby, które odwiedziły tą stronę, znalazły ją szukając::

  • opieka nad dzieckiem 2019
  • opieka nad zdrowym dzieckiem 2019
  • czy pracodawca może odmówić opieki na dziecko 2019
  • opieka art 188 zasady udzielania
  • komu przysługuje opieka nad zdrowym dzieckiem awymiar etatu
  • kodeks pracy urlop na opieka 2019
  • zwolnienie opieka nad dzieckiem 2019
  • kiedy należy się opieka nad dzieckiem
  • jak wystawić opiekę nad dzieckiem zdrowym
  • ile dni opieki należy się na pół etatu

Skomentuj jako pierwszy w "Opieka nad zdrowym dzieckiem 2019 – komu się należy i w jakim wymiarze. Opieka nad zdrowym dzieckiem a niepełny etat"

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany


*