Czy pracodawca może pracownikowi nie udzielić urlopu wypoczynkowego? Odmowa udzielenia i odwołanie pracownika z urlopu. Przerwanie urlopu wypoczynkowego

Prawo do skorzystania z urlopu wypoczynkowego, płatnego i co do zasady nieprzerwanego jest jednym z podstawowych praw pracownika. Prawa tego pracownik nie może się zrzec – on może nie chcieć skorzystać z urlopu wypoczynkowego, ale zgodnie z art. 152 §2 kodeksu pracy nie może całkowicie z niego zrezygnować – w końcu będzie musiał z tego urlopu wypoczynkowego skorzystać, choćby przymuszony przez pracodawcę (więcej o tym pisaliśmy tu: urlop zaległy 2019). Z drugiej strony należy pamiętać, pracodawca ma prawo w pewnych okolicznościach odmówić pracownikowi udzielenia urlopu wypoczynkowego. Ta odmowa musi być jednak uzasadniona. Co więcej, w pewnych okolicznościach pracodawca może odwołać pracownika z już rozpoczętego urlopu wypoczynkowego i nakazać mu stawiennictwo w pracy, pod pewnymi jednak warunkami i z ewentualną koniecznością finansowej rekompensaty przerwanego urlopu wypoczynkowego. W tym artykule omówimy, kiedy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu wypoczynkowego, a także w jakich okolicznościach może pracownika odwołać z urlopu, jak również, kiedy zaplanowany termin urlopu wypoczynkowego może zostać przesunięty.

Kto ma pierwszeństwo przy udzielaniu urlopów wypoczynkowych?

Urlopów wypoczynkowych udziela się co do zasady zgodnie z planami urlopowymi, a jeśli w danym zakładzie pracy plany urlopowe nie funkcjonują i pracodawca ich nie tworzy, to z urlopu wypoczynkowego pracownik może skorzystać w terminie uzgodnionym z pracodawcą. Od razu należy wyraźnie podkreślić, że samo złożenie wniosku o udzielenie urlopu wypoczynkowego nie jest wystarczające do rozpoczęcia korzystania z niego – samowolne udzielenie sobie urlopu wypoczynkowego przez pracownika może być podstawą nawet do dyscyplinarki, nie mówiąc już o innych konsekwencjach służbowych (tu więcej na ten temat: kary porządkowe dla pracownika). Urlop wypoczynkowy powinien być wykorzystany co do zasady w całości, a jego udzielenie w częściach dopuszczalne jest na wniosek pracownika. W praktyce to dzielenie urlopu wypoczynkowego na części wygląda tak, że pracownik wnioskuje nie o całość, ale o określoną część tego urlopu, pozostawiając sobie resztę z należnej mu puli urlopowej na przyszłość. Co do zasady jedna część urlopu powinna trwać nieprzerwanie 14 dni kalendarzowych (art. 162 kodeksu pracy). Należy zaznaczyć, iż powołany przepis mówi o 14 dniach wypoczynku, a nie 14 dniach urlopu wypoczynkowego. Co to oznacza? Zgodnie z art. 154(2) §1 kodeksu pracy urlopu wypoczynkowego udziela się pracownikowi w dniach, które są dla niego dniami pracy. A skoro pracownik pracuje średnio 5 dni w tygodniu, to 10 udzielonych dni urlopu wypoczynkowego plus w sumie 4 dni weekendów daje te 14 dni nieprzerwanego wypoczynku, o którym mowa w powołanym przepisie.

Same plany urlopowe ustala pracodawca, z uwzględnieniem wniosków i sugestii pracowników co do planowanego terminu udzielenia urlopu wypoczynkowego. Plan urlopowy nie musi być tworzony od razu na cały rok – w praktyce trudno w styczniu rozplanować co do dnia cały urlop wypoczynkowy pracownika (zgodnie z art. 161 kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego w tym roku, w którym pracownik nabył do niego prawo, a w przypadku kontynuowania zatrudnienia na przełomie lat pracownik uzyskuje prawo do tzw. kolejnego urlopu wypoczynkowego już z dniem 1 stycznia danego roku). Plany urlopowe można tworzyć na okresy krótsze – pół roku, kwartał, czy nawet jeden miesiąc. Jednocześnie plan urlopów w zakładzie pracy nie musi przewidywać całego urlopu pracownika – wystarczy, że będzie przewidywał dominującą jego część. Resztę pracownik może wykorzystywać doraźnie, wedle własnych potrzeb i w terminach uzgodnionych z pracodawcą. Sam plan urlopów to również swego rodzaju obietnica pracodawcy, że w określonym terminie tego urlopu wypoczynkowego pracownikowi udzieli. Dlaczego to takie ważne? Sam plan urlopów pracodawca ustala, biorąc pod uwagę – oprócz wniosków pracowników – również konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Trudno zatem oczekiwać, że np. cała załoga otrzyma urlopy jednocześnie – ktoś musi z reguły w zakładzie pracy zostać i pracować. I tu pojawia się już pierwszy problem praktyczny – jak zaplanować urlopy, żeby terminy odpowiadały wszystkim pracownikom? Czy jakaś grupa pracowników jest szczególnie uprzywilejowana co do terminów urlopowych? Nie. Wszyscy mają takie same prawa w tym zakresie. Oczywiście, jedni pracują na stanowiskach bardziej „wrażliwych” dla zakładu pracy, inni na mniej wrażliwych, a po to się właśnie ustala terminy urlopów w planie urlopowym, aby zapobiec ewentualnym brakom kadrowym. A te i tak się mogą zdarzyć, co w szczególnym przypadku uprawnia pracodawcę do odwołania pracownika czy grupy pracowników z urlopu wypoczynkowego.

Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu wypoczynkowego?

Może, ale pod pewnymi warunkami. Pierwsza z przyczyn odmowy udzielenia urlopu wypoczynkowego wskazana została w art. 164 §2 kodeksu pracy. Przesunięcie terminu urlopu jest dopuszczalne z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia w toku pracy. Przykładowo, jeśli np. księgowa ma zaplanowany urlop wypoczynkowy w określonym terminie, który to termin wskazano w planie urlopowym albo uzgodniła go z pracodawcą, a nagle w zakładzie pracy zapowiada się kontrola skarbowa, to oczywistym jest, że pracodawca chciałby, aby na czas tej kontroli główna księgowa jednak w zakładzie pracy była. Należy jednak pamiętać, że nieobecność księgowej w czasie kontroli musiałaby w sposób poważny zakłócić tok pracy. Podobnie będzie w przypadku, gdy np. pracownicy produkcyjni mają urlopy wypoczynkowe zaplanowane na lipiec, a okazuje się, że wobec wygranego przetargu w zakładzie planowane jest pilne zwiększenie produkcji. Te lipcowe urlopy wypoczynkowe zostaną wówczas przesunięte, a przyczyna odmowy udzielenia urlopu w lipcu jest uzasadniona dobrem zakładu pracy – nieobecność sporej grupy pracowników produkcji wręcz uniemożliwiłaby wywiązanie się zakładu pracy ze zleconego zamówienia.

A kiedy jeszcze pracodawca może odmówić udzielenia urlopu wypoczynkowego i z jakiej przyczyny? Przyczyną, uzasadniającą odmowę udzielenia urlopu w określonym wcześniej terminie będzie np. awaria w zakładzie pracy, pociągająca za sobą konieczność dodatkowej pracy całej załogi. Podobnie odmowa udzielenia urlopu będzie uzasadniona, jeśli nagle rozchorował się pracownik, mający w czasie urlopu wypoczynkowego przejąć obowiązki „urlopującego się” pracownika. Należy pamiętać, iż w przypadku pojawienia się uzasadnionych przyczyn odmowy udzielenia urlopu wypoczynkowego zgoda pracownika na przesunięcie terminu urlopu nie jest wymagana. Pracodawca musi jednak pamiętać, aby ta przyczyna odmowy udzielenia urlopu była konkretna – pracownik ma bowiem prawo odwołania się do sądu pracy, przed którym pracodawca potencjalnie będzie musiał tę przyczynę wskazać i jej konkretność czy niekonkretność będzie podlegać ocenie sądu.

Osoby, które odwiedziły tą stronę, znalazły ją szukając::

  • czy pracodawca może nie udzielić urlopu wypoczynkowego pracownikowi

Skomentuj jako pierwszy w "Czy pracodawca może pracownikowi nie udzielić urlopu wypoczynkowego? Odmowa udzielenia i odwołanie pracownika z urlopu. Przerwanie urlopu wypoczynkowego"

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany


*