Potrącenia z wynagrodzenia za pracę i zasiłków 2019 – zasady dokonywania potrąceń za zgodą i bez zgody pracownika i przykłady obliczania kwot do potrącenia. Zajęcie komornicze wynagrodzenia za pracę

Wynagrodzenie za pracę podlega kodeksowej ochronie – pracownik ma co do zasady pewność, że wynagrodzenie, jakie zostało ustalone w umowie o pracę zostanie odpowiednio naliczone i wypłacone w ustalonym terminie. Przepisy kodeksu pracy gwarantują pracownikowi ochronę wynagrodzenia. Nie oznacza to jednak, że pracownik zawsze otrzyma przelew na kwotę wynagrodzenia netto, na jakie umówił się z pracodawcą. Może się bowiem okazać, że wynagrodzenie pracownika podlega np. zajęciu komorniczemu – pracodawca otrzymał od komornika informację o zajęciu wynagrodzenia za pracę i ma obowiązek dokonywać potrącenia z wynagrodzenia za pracę określonej kwoty i przekazywać ją na konto komornika.

Potrącenia z wynagrodzenia za pracę to jednostronna czynność pracodawcy – pracownik nie może się im sprzeciwić, jeśli dokonywane są np. na mocy tzw. tytułów wykonawczych. Z drugiej strony, niektóre potrącenia z wynagrodzenia za pracę dopuszczalne są jedynie za zgodą pracownika, wyrażoną na piśmie. A to jeszcze nie wszystko – inne są zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzeń czy wynagrodzeń chorobowych, a inne z zasiłków (chorobowych, macierzyńskich czy innych), a jeszcze inne z pozapłacowych świadczeń, np. świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, nagród, diet i należności z tytułu podróży służbowych itp. W tym artykule omówimy kompleksowo zasady dokonywania potrącenia z wynagrodzeń za pracę i zasiłków, pokażemy również na konkretnych przykładach, jak naliczać kwoty do potrącenia, jak ustalać kwoty wolne od potrąceń. Artykuł długi, ale możliwie wyczerpująco omawiający temat, jak dokonywać potrąceń z wynagrodzenia za pracę oraz zasiłków i innych świadczeń płacowych i pozapłacowych.

Potrącenia z wynagrodzenia za pracę – kiedy są dopuszczalne?

Potrącenia, których pracodawca może dokonywać bez zgody pracownika, wskazane zostały w treści art. 87 §1 kodeksu pracy. Stosownie do powołanego przepisu Z wynagrodzenia za pracę – po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania – podlegają potrąceniu tylko następujące należności:

1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;

2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;

3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;

4) kary pieniężne przewidziane w art. 108 kodeksu pracy.

Wymienione powyżej potrącenia z wynagrodzenia za pracę są obowiązkowe w tym sensie, że pracodawca ma obowiązek ich dokonywania (z pewnym wyjątkiem, związanym z tzw. kwotą wolną od potrąceń, o której za chwilę). Przykładowo, jeśli pracodawca otrzymuje od komornika informację (postanowienie) o zajęciu wynagrodzenia za pracę, to ma obowiązek dokonywać potrąceń w możliwych granicach, a potrącone środki przekazywać na konto komornika. Nie jest tu wymagana zgoda pracownika. Co ważne – z powołanego przepisu wynika wprost, iż potrąceń dokonuje się od kwoty netto wynagrodzenia (jak wyliczyć kwotę netto z kwoty brutto – pisaliśmy w tym artykule: przykładowa lista płac). Co prawda przepis wskazuje, iż potrąceń dokonuje się od kwoty wynagrodzenia pomniejszonej o składki społeczne, składkę na pracowniczy plan kapitałowy (jeśli pracownik z niego nie zrezygnował) oraz zaliczki na podatek dochodowy, ale w domyśle również o pełną składkę na ubezpieczenie zdrowotne – tak wskazał m.in. Departament Prawny Głównego Inspektoratu Pracy w interpretacji z dnia 16 października 2007 roku znak GPP-416-4560-465/07/PE.

Poza wymienionymi powyżej pracodawca może dokonywać potrąceń dobrowolnych, za wyrażoną na piśmie zgodą pracownika. O potrąceniach dobrowolnych za chwilę, póki co skupmy się na obowiązkowych potrąceniach za pracę oraz zasadach ich dokonywania. Przede wszystkim potrąceń dokonuje się w wymienionej w powołanym przepisie kolejności. Może się bowiem okazać, że pracownik ma np. egzekucję alimentów i niespłaconych kredytów. Alimenty mają wówczas pierwszeństwo. W praktyce może się okazać, że po potrąceniu dopuszczalnej możliwej kwoty z tytułu egzekucji alimentów na potrącenie na poczet egzekucji kredytu nie zostanie już nic – to zupełnie normalne, a pracodawca ma wówczas obowiązek poinformować drugiego komornika, że potrącenia z wynagrodzenia za pracę na rzecz prowadzonej przez niego egzekucji nie są możliwe wobec faktu, iż pracownik ma już zajęcie wynagrodzenia za pracę z tytułu alimentów, a po potrąceniu należności na rzecz alimentów potrącenie na rzecz kolejnej egzekucji nie jest już możliwe ze względu na kwotę wolną od potrąceń. Właśnie kwota wolna od potrąceń oraz dopuszczalna maksymalna wysokość potrącenia są warunkami dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę.

Potrącenia z wynagrodzenia za pracę – czy nadpłacone wynagrodzenie można potrącić z kolejnej wypłaty?

Zgodnie z art. 87 §7 kodeksu pracy z wynagrodzenia za pracę odlicza się, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. O co tu chodzi? Załóżmy, że w zakładzie pracy wynagrodzenia wypłacane są nie ostatniego dnia miesiąca, czy do 10 dnia następnego miesiąca, ale w trakcie miesiąca – przykładowo pensja w zakładzie pracy za miesiąc sierpień wypłacana jest 25 sierpnia, a nie 31 sierpnia czy do 10 września. W dniu 25 sierpnia pracodawca dokonał przelewu wynagrodzenia na konto pracownika, za pełny miesiąc pracy. Okazało się, że 27 sierpnia pracownik poszedł na zwolnienie lekarskie, które trwało do 15 września. Za okres od 27 sierpnia do 31 sierpnia miał prawo do zasiłku chorobowego (więcej na temat wynagrodzeń chorobowych i zasiłków w tym artykule: wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy), a zatem za ten okres nie zachował prawa do wynagrodzenia za pracę. A skoro tak, to zostało ono nadpłacone i tę kwotę nadpłaty pracodawca może potrącić pracownikowi przy kolejnym terminie wypłaty wynagrodzenia. Co ważne, bez zgody pracownika może tego potrącenia z wynagrodzenia za pracę dokonać przy najbliższym terminie wypłaty, czyli w naszym przykładzie z wypłaty wrześniowej. Jeśli tego nie zrobi, to potrącenie nadpłaconego wynagrodzenia w późniejszych terminach wypłat jest dopuszczalne jedynie za zgodą pracownika, wyrażoną na piśmie. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w swym wyroku z dnia 12 kwietnia 1996 roku sygn. I PRN 32/96 następny termin płatności oznacza najbliższą i kolejną datę wypłaty wynagrodzenia danemu pracownikowi. Co ważne, omyłkowo wyliczone za wysokie wynagrodzenie nie jest nadpłatą, która uprawnia pracodawcę do dokonania potrącenia bez zgody pracownika – takie potrącenie jest dopuszczalne jedynie, gdy wynagrodzenie zostało nadpłacone w związku z nieobecnością pracownika w pracy, za czas której nie zachował prawa do wynagrodzenia, a nie w związku z faktem, że wynagrodzenie zostało źle wyliczone i w ten sposób zawyżone. W tym wypadku potrącenie jest możliwe jedynie za pisemną zgodą pracownika.

Maksymalne kwoty do potrącenia z wynagrodzenia za pracę i kwoty wolne od potrąceń

Przepis art. 87 §3 kodeksu pracy wskazuje maksymalne dopuszczalne kwoty obowiązkowych potrąceń z wynagrodzenia za pracę. Zgodnie z powołanym przepisem, przy potrąceniach na rzecz egzekucji komorniczej świadczeń alimentacyjnych potrącenia z wynagrodzenia za pracę można dokonać do wysokości 3/5 wynagrodzenia, z kolei w razie egzekucji należności innych (np. niespłacone pożyczki czy kredyty) oraz zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi potrąceń można dokonywać do wysokości połowy wynagrodzenia. Jeśli okazuje się, że przeciwko pracownikowi prowadzona jest egzekucja z różnych tytułów i różnych świadczeń, to potrącenia niealimentacyjne łącznie nie mogą przekraczać połowy wynagrodzenia, a potrącenia alimentacyjne równolegle z niealimentacyjnymi nie mogą przekraczać 3/5 wynagrodzenia.

Maksymalna kwota do potrącenia to dopiero jeden warunek dokonywania potrąceń z wynagrodzenia. Drugim jest tzw. kwota wolna od potrąceń. Co ważne, w przypadku dokonywania potrąceń na rzecz egzekucji alimentów kwoty wolnej od potrąceń nie ma. Jest ona natomiast przy dokonywaniu potrąceń z innych tytułów. Kwota wolna została wskazana w przepisie art. 87(1) kodeksu pracy i jest to:

1) minimalne wynagrodzenie za pracę, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne (w praktyce jest to kwota minimalnego wynagrodzenia netto; minimalne wynagrodzenie netto 2019 wynosi – zakładając podstawowe koszty uzyskania przychodu oraz prawo do ulgi podatkowej – 1633,78 zł)

2) 75% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi;

3) 90% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108.

W praktyce zatem, jeśli wynagrodzenie pracownika podlega zajęciu komorniczemu, to – mówiąc kolokwialnie – przy alimentach wysokość wynagrodzenia nie ma znaczenia, z kolei przy potrąceniach pozostałego typu – pracownikowi musi zostać przynajmniej minimalne wynagrodzenie netto. Z kolei przy potrącaniu zaliczek udzielonych pracownikowi (np. zaliczek z tytułu podróży służbowych) po dokonaniu potrącenia z wynagrodzenia za pracę musi mu zostać przynajmniej 75% minimalnego wynagrodzenia netto, a po dokonaniu potrącenia kar pieniężnych musi mu zostać co najmniej 90% wynagrodzenia minimalnego netto. Jeśli pracownik pracuje na niepełnym etacie, kwoty wolne od potrąceń ulegają proporcjonalnemu obniżeniu. Należy jednak pamiętać, że tylko wtedy, tzn. jeśli pracownik przepracował niepełny miesiąc i jego wynagrodzenie za ten miesiąc jest niższe niż pensja minimalna, ale pracuje on na pełnym etacie, to tej kwoty wolnej od potrąceń nie obniża się proporcjonalnie do ilości przepracowanych dni – obniża się ją jedynie przy obniżeniu etatu.

Mamy zatem dwa warunki dokonywania potrąceń – maksymalne możliwe potrącenie oraz kwota wolna od potrąceń. Te dwa warunki należy zawsze mieć na względzie, dokonując potrącenia z wynagrodzenia za pracę, przy czym oczywiście należy też pamiętać, że przy dokonywaniu potrąceń na rzecz alimentów kwota wolna od potrąceń nie obowiązuje – można po prostu potrącić maksymalnie 3/5 wynagrodzenia, bez względu na to, czy po dokonaniu potrącenia zostanie pracownikowi co najmniej minimalne wynagrodzenie netto, czy nie.

Jedna uwaga jeszcze – zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzenia chorobowego (tego, które przysługuje pracownikowi za pierwsze 33 albo 14 dni zwolnienia lekarskiego w trakcie roku kalendarzowego) są takie same, jak zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę. Inne jednak zasady obowiązują przy dokonywaniu potrąceń z zasiłków czy świadczeń pozapłacowych. Omówimy je w dalszej części artykułu, a teraz pokażmy na kilku przykładach, jak się ustala maksymalne kwoty potrącenia.

Potrącenia z wynagrodzenia za pracę – przykłady wyliczania kwot do potrącenia.

Pracownik pracuje na pełnym etacie z wynagrodzeniem w kwocie 4000 zł brutto (2853,96 zł netto). Pracodawca otrzymał od komornika informację o zajęciu wynagrodzenia za pracę z tytułu egzekucji alimentów – zaległość alimentacyjna pracownika wynosi 14.000 zł. Ponieważ są to alimenty, to w grę wchodzi jeden warunek dokonania potrącenia z wynagrodzenia za pracę – maksymalna kwota do potrącenia, a ta wynosi w przypadku alimentów 3/5 wynagrodzenia. Pracodawca dokona zatem potrącenia kwoty 3/5 z 2853,96 zł = 1712,34 zł i tę kwotę przekazuje na konto komornika. Podobnych potrąceń dokona w sumie 8 razy, a na końcu pozostanie do potrącenia kwota 300,99 zł i w ten sposób zaległość alimentacyjna 14000 zł zostanie potrącona w całości (zakładając oczywiście, że pracownik będzie przez cały ten okres pracował u tego pracodawcy – gdyby stosunek pracy z nim rozwiązano, to informację o zajęciu wynagrodzenia za pracę wskazuje się w świadectwie pracy).

Inny przykład. Pracownik pracuje na pełnym etacie, z wynagrodzeniem w kwocie 3500 zł brutto (2505,34 zł netto). Pracodawca otrzymał od komornika informację o zajęciu wynagrodzenia za pracę na poczet egzekucji rat kredytu – łączna zaległość z tego tytułu wynosi 12000 zł. Tu już musimy sprawdzić dwa warunki potrącenia – po pierwsze możemy potrącić maksymalnie połowę wynagrodzenia, czyli kwotę 1252,67 zł. Gdybyśmy ją potrącili, to pracownikowi po dokonaniu potrącenia z wynagrodzenia za pracę zostanie 1252,67 zł, a więc mniej niż kwota wolna. Teraz sprawdzamy właśnie ten drugi warunek – przy potrącaniu należności innych niż alimentacyjne pracownikowi musi zostać przynajmniej kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli 1633,78 zł. A zatem nie możemy potrącić połowy wynagrodzenia, czyli maksymalnej dopuszczalnej kwoty do potrącenia, a potrącić możemy jedynie: 2505,34 zł – 1633,78 = 871,56 zł. Wówczas po potrąceniu wskazanej kwoty pracownikowi zostaje minimalne wynagrodzenie za pracę, a kwota ta nie przekracza maksymalnej możliwej kwoty do potrącenia – połowy wynagrodzenia. Oczywiście, gdyby kwota zaległości była niższa, np. wynosiła nie 12000 zł, a np. 600 zł, to wówczas podlegałaby ona potrąceniu w całości – po jej potrąceniu nadal pracownikowi zostaje co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę netto, a te 600 zł potrącenia mieści się w maksymalnej możliwej kwocie potrącenia (połowa wynagrodzenia).

Kolejny przykład: pracownik pracuje na pełnym etacie z wynagrodzeniem w kwocie 6000 zł brutto (4247,43 zł netto). Pracodawca otrzymał od komornika informację o zajęciu wynagrodzenia za pracę na poczet egzekucji niespłaconej pożyczki w kwocie 1500 zł. Tu sytuacja jest prosta – sprawdzamy maksymalną kwotę do potrącenia – połowa wynagrodzenia: 2123,72 zł. Jednocześnie, jeśli potrącimy maksymalną dopuszczalną kwotę, to pracownikowi na rękę zostanie drugie 2123,72 zł, a więc więcej niż wynosi minimalne wynagrodzenie netto. Tyle, że nie musimy nawet potrącać maksymalnej możliwej kwoty do potrącenia – wystarczy potrącić to, co egzekwuje komornik, a więc kwotę 1500 zł. A po dokonaniu potrącenia z wynagrodzenia za pracę kwoty 1500 zł pracownikowi zostaje 2747,43 zł, a więc więcej niż minimalne wynagrodzenie netto. Można więc w całości potrącić kwotę egzekucji 1500 zł i przekazać ją na konto komornika.

Osoby, które odwiedziły tą stronę, znalazły ją szukając::

  • potrącenia z wynagrodzenia 2019
  • kwota wolna od potrąceń komorniczych 2019
  • potrącenia komornicze 2019
  • potrącenia komornicze 2019 październik
  • kwota wolna od potrąceń z zasiłków 2019
  • zajęcie komornicze 2019
  • zajęcie komornicze z zasiłku chorobowego 2019
  • zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzenia
  • kwota wolna od potracen dla pracownikow pit 0
  • komornik od zasiłków 2019
Please wait...

Skomentuj jako pierwszy w "Potrącenia z wynagrodzenia za pracę i zasiłków 2019 – zasady dokonywania potrąceń za zgodą i bez zgody pracownika i przykłady obliczania kwot do potrącenia. Zajęcie komornicze wynagrodzenia za pracę"

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany


*