Wynagrodzenie chorobowe 2020 – kiedy i komu się należy i jak liczyć wynagrodzenie chorobowe – przykłady

Wynagrodzenie chorobowe 2020 jest świadczeniem należnym pracownikowi za czas niezdolności do pracy z powodu choroby. Od razu należy wyraźnie podkreślić, iż wynagrodzenie chorobowe 2020 należy się za czas choroby jedynie pracownikom, a więc nie mają do niego prawa osoby zatrudnione na umowach cywilnoprawnych – zleceniobiorcy wynagrodzenie chorobowe nie przysługuje. Jeśli zleceniobiorca podlega ubezpieczeniu chorobowemu, to po spełnieniu warunków z art. 4 ustawy zasiłkowej (po upływie okresu wyczekiwania) za czas choroby nabywa on prawa do zasiłku chorobowego, którego wypłata nie jest poprzedzona wypłatą wynagrodzenia chorobowego. Wynagrodzenie chorobowe 2020 oraz zasady jego naliczania reguluje m.in. tzw. ustawa zasiłkowa – ustawa z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Co prawda ustawa ta nie posługuje się pojęciem wynagrodzenia chorobowego, a dotyczy zasiłków ZUS-owskich, niemniej zasady naliczania zasiłku chorobowego, określone w tej ustawie (np. zasady ustalania podstawy zasiłku chorobowego, wysokość zasiłku chorobowego za jeden dzień niezdolności do pracy z powodu choroby), dotyczą również wynagrodzenia chorobowego 2020. Z kolei samo prawo do wynagrodzenia chorobowego unormowane zostało w przepisie art. 92 kodeksu pracy. Wynagrodzenie chorobowe 2020 omówimy kompleksowo w niniejszym artykule. W kolejnych artykułach natomiast zasiłek chorobowy 2020.

Wynagrodzenie chorobowe 2020 – komu się należy

Zgodnie z art. 92 kodeksu pracy za czas niezdolności do pracy w skutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną pracownik zachowuje prawo do 80% wynagrodzenia. W praktyce nie chodzi tu o 80% wynagrodzenia, jakie zostało określone w umowie o pracę, ale o 80% tzw. podstawy, o której więcej za chwilę. To wynagrodzenie chorobowe należy się za pierwsze 33 dni zwolnienia lekarskiego w roku, natomiast jeśli pracownik ukończył już 50 rok życia, to za 14 dni.

Co ważne – nie ma znaczenia data dzienna, w której pracownik ukończył 50 rok życia. Przykładowo, jeśli pracownik ten ukończył 50 rok życia w dniu 19 sierpnia 2020 roku, to wynagrodzenie chorobowe 2020 nadal liczone jest do 33 dni, dopiero wynagrodzenie chorobowe 2021 będzie liczone do 14 dni.

Przykład: pracownik ukończył 50 rok życia w dniu 25 lipca 2020 roku. Wcześniej w tym roku chorował już 22 dni, za które otrzymał wynagrodzenie chorobowe 2020. Ponownie rozchorował się w dniu 10 września 2020. Nadal zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego, pomimo faktu, iż ukończył już 50 rok życia, bo te 14 dni wynagrodzenia chorobowego w trakcie roku liczone będą dopiero od 2021 roku. Wynika to wprost z art. 92 §5 kodeksu pracy: Przepisy § 1 pkt 1 i § 4 w części dotyczącej pracownika, który ukończył 50 rok życia, dotyczą niezdolności pracownika do pracy przypadającej po roku kalendarzowym, w którym pracownik ukończył 50 rok życia.

Wynagrodzenie chorobowe 2020 nie zawsze wynosi 80% podstawy. Zgodnie z art. 92 §1 ust. 2 i 3 kodeksu pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego 2020 w wysokości 100% podstawy, jeśli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy, gdy choroba przypada w okresie ciąży (tu pisaliśmy więcej: ile dostanę na zwolnieniu lekarskim w ciąży), czy też, gdy zwolnienie lekarskie zostało spowodowane poddaniem się niezbędnym badaniom lekarskim przez pracownika – kandydata na dawcę.

Co ważne – w przypadku, gdy niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy, to już od pierwszego dnia nieobecności chorobowej pracownik zachowuje prawo do zasiłku chorobowego nawet, jeśli nie upłynął jeszcze okres 33 dni choroby z prawem do wynagrodzenia chorobowego 2020. Ten zasiłek chorobowy wypłacany jest z ubezpieczenia wypadkowego. Jedynie wypadek w drodze do lub z pracy uprawnia najpierw do wynagrodzenia chorobowego, w wysokości 100% podstawy.

Należy zwrócić uwagę na jedną ważną rzecz – zgodnie z art. 92 §3 ust. 2 kodeksu pracy wynagrodzenie chorobowe 2020 nie przysługuje pracownikowi za okres, za który nie miałby on prawa do zasiłku chorobowego. Takim okresem jest np. okres wyczekiwania, o którym mowa w art. 4 ustawy zasiłkowej.

Wynagrodzenie chorobowe 2020 a okres wyczekiwania

Co to jest okres wyczekiwania? Okres wyczekiwania to czas, jaki musi upłynąć, aby pracownik (czy w ogóle ubezpieczony) nabył prawo do wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku chorobowego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy zasiłkowej ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego (wynagrodzenia chorobowego 2020) po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego (gdy podlega ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo, czyli np. pracownik na etacie) albo 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego (gdy podlega ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie, czyli np. zleceniobiorca czy osoba prowadząca własną działalność gospodarczą).

Od tego okresu wyczekiwania są pewne wyjątki. Nie ma on zastosowania, a wynagrodzenie chorobowe 2020 czy zasiłek chorobowy 2020 przysługują od pierwszego dnia choroby:

1) absolwentom szkół lub uczelni lub osobom, które zakończyły kształcenie w szkole doktorskiej, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów, lub zakończenia kształcenia w szkole doktorskiej;

2) jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy;

3) ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego;

4) posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji;

5) funkcjonariuszom Służby Celnej, którzy przyjęli propozycję pracy na podstawie art. 165 ust. 7 i art. 167 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948, z późn. zm.) i stali się pracownikami w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej.

Przykładowo: pracownik został zatrudniony w dniu 1 lutego 2020. Wcześniej w czerwcu 2019 roku ukończył studia, od tego czasu nie podejmował zatrudnienia. W dniu 11 lutego pracownik poszedł na zwolnienie lekarskie, które trwało do końca miesiąca. Za okres od 1 do 10 lutego otrzyma on wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca, z kolei za okres od 11 do 29 lutego 2020 nie ma on prawa do wynagrodzenia chorobowego 2020, gdyż nie upłynął jeszcze okres wyczekiwania – te 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.

Inny przykład: pracownik ma za sobą staż pracy 11 lat w różnych zakładach pracy. Został zatrudniony w firmie X w dniu 1 lutego 2020 roku. W dniu 11 lutego 2020 poszedł na zwolnienie lekarskie, które trwało do 29 lutego 2020. Za okres od 1 do 10 lutego ma on prawo do wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca, z kolei za okres od 11 lutego 2020 do 29 lutego 2020 ma on prawo do wynagrodzenia chorobowego 2020.

Po wyczerpaniu tych 33 albo 14 dni z wynagrodzeniem chorobowym pracownik „wpada” w zasiłek chorobowy. Zasiłek ten wypłacany jest przez pracodawcę albo bezpośrednio przez ZUS. Więcej na ten temat niebawem w naszym kolejnym artykule, dotyczącym zasiłków chorobowych.

Przykład: pracownik (34 lata) został zatrudniony w dniu 1 kwietnia 2020. W okresie od 1 do 23 października 2020 przebywał na zwolnieniu lekarskim. Wcześniej chorował już w tym roku 22 dni, za które wypłacono mu wynagrodzenie chorobowe. Pozostaje zatem 11 dni z wynagrodzeniem chorobowym 2020. A więc za okres od 1 do 11 października 2020 otrzyma on wynagrodzenie chorobowe, następnie za okres od 12 do 23 października zasiłek chorobowy, z kolei za okres od 24 do 31 października 2020 wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca.

Czas teraz na omówienie, jak się liczy wynagrodzenie chorobowe 2020

Wynagrodzenie chorobowe 2020 – jak się liczy – omówienie zasad i przykłady

Wynagrodzenie chorobowe 2020 liczy się w ten sposób, że najpierw ustala jego podstawę, następnie wysokość wynagrodzenia chorobowego 2020 za jeden dzień niezdolności do pracy, a następnie tak otrzymaną wartość mnoży przez liczbę dni zwolnienia lekarskiego, za które to wynagrodzenie chorobowe się należy. Samą podstawę do wynagrodzenia chorobowego 2020 ustala się zgodnie z art. 36 i następnymi ustawy zasiłkowej. W praktyce podstawą do wynagrodzenia chorobowego jest średnie wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym pracownik poszedł na zwolnienie lekarskie.

Jeśli pracownik pozostaje w zatrudnieniu krócej niż 12 miesięcy, to wynagrodzenie chorobowe 2020 oblicza się z podstawy, ustalonej jako średnia z pełnych miesięcy zatrudnienia. Może się też zdarzyć sytuacja, w której pracownik rozchoruje się jeszcze w tym samym miesiącu, w którym podjął zatrudnienie. Zakładając, że nie obowiązuje go okres wyczekiwania i że ma prawo do wynagrodzenia chorobowego od pierwszego dnia niezdolności do pracy, to wynagrodzenie chorobowe 2020 zostanie naliczone od podstawy równej pensji, jaką pracownik otrzymałby, gdyby przepracował pełny miesiąc. Wynika to wprost z art. 37 ust. 1 ustawy zasiłkowej: jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego (wynagrodzenia chorobowego 2020) stanowi wynagrodzenie, które ubezpieczony będący pracownikiem osiągnąłby, gdyby pracował pełny miesiąc kalendarzowy.

Ustalając podstawę wynagrodzenia chorobowego 2020 należy mieć na względzie regulację art. 38 ustawy zasiłkowej. Może się bowiem okazać, że w miesiącach poprzedzających miesiąc wystąpienia zwolnienia lekarskiego pracownik był nieobecny w pracy z powodu choroby, urlopu bezpłatnego itp. Wówczas te miesiące, w których pracownik przepracował mniej niż połowę obowiązującego go wymiaru czasu pracy pomijamy, z kolei te, w których był nieobecny, ale przepracował więcej niż połowę obowiązującego go wymiaru czasu pracy przyjmujemy do podstawy wynagrodzenia chorobowego po uzupełnieniu (ile wynosi wymiar w poszczególnych miesiącach w roku 2020 pisaliśmy tutaj: czas pracy 2020).

Zacznijmy od przykładów najprostszych. Kwestie szczegółowe ustalania podstawy do wynagrodzenia chorobowego omówimy wraz z kolejnymi przykładami, wraz ze wskazaniem podstaw prawnych. Liczymy wynagrodzenie chorobowe 2020.

Pracownik został zatrudniony w dniu 1 kwietnia 2020 roku z wynagrodzeniem zasadniczym w kwocie 2600 zł (tu więcej na ten temat: minimalne wynagrodzenie 2020 od brutto do netto). W okresie od 10 do 14 sierpnia przebywał na zwolnieniu lekarskim, za czas którego należy mu się wynagrodzenie chorobowe 2020. Podstawą do tego wynagrodzenia chorobowego jest średnia z miesięcy od kwietnia do lipca (miesiąca poprzedzającego), a w naszym przypadku wyniesie ona 2600 zł. Jest to tzw. Podstawa brutto. Od tej podstawy liczy się następnie tzw. podstawę netto. Podstawa netto to nic innego niż podstawa brutto pomniejszona o 13,71%, czyli sumę składek na ubezpieczenia społeczne, finansowaną przez pracownika). Liczymy:

Podstawa brutto: 2600 zł; Podstawa netto: 2600 – 13,71% z 2600 = 2243,54 zł

Wynagrodzenie chorobowe 2020 za jeden dzień: 2243,54 / 30 * 80% = 59,83 zł

Uwaga – dzielmy zawsze przez 30, niezależnie od tego, ile miesiąc ma dni. Wynika to wprost z przepisu art. 36 ust. 3 ustawy zasiłkowej: Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za jeden dzień niezdolności do pracy stanowi jedna trzydziesta część wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku.

No i teraz, mając ustalone wynagrodzenie chorobowe 2020 za jeden dzień nieobecności chorobowej, mnożymy jego wartość przez liczbę dni, za które to wynagrodzenie chorobowe 2020 się należy:

59,83 zł * 5 (dni choroby) = 299,15 zł. Tyle wyniesie wynagrodzenie chorobowe brutto.

Inny przykład: Pracownik został zatrudniony w dniu 1 października 2019 roku z wynagrodzeniem w kwocie 2250 zł (minimalne wynagrodzenie 2019, od 1 stycznia 2020 minimalne wynagrodzenie brutto wynosi 2600 zł). W okresie od 9 do 20 marca 2020 pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim, za które należy mu się wynagrodzenie chorobowe 2020. Gdybyśmy jako podstawę wynagrodzenia chorobowego przyjęli średnią, to wyniosłaby ona:

[3 * 2250 zł (październik – grudzień) + 2 * 2600 (styczeń – luty) ]/ 5 = 2390 zł.

A zatem byłaby to kwota niższa niż minimalne wynagrodzenie 2020. W takim wypadku, jeśli średnia z miesięcy poprzedzających wychodzi niższa niż wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, to podstawę wynagrodzenia chorobowego uzupełnia się do wysokości minimalnego wynagrodzenia. W naszym przypadku podstawa wyniesie zatem 2600 zł, a nie 2390 zł. Wynika to wprost z art. 45 ust. 1 ustawy zasiłkowej: Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego z tytułu pracy w pełnym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% tego wynagrodzenia.

Podstawa brutto: 2600 zł; podstawa netto: 2600 – 13,71% z 2600 = 2243,54 zł

Wynagrodzenie chorobowe: 2243,54 zł / 30 * 80% * 12 (dni choroby) = 717,93 zł

Należy pamiętać, że zwolnienie lekarskie może obejmować również weekendy i dni wolne od pracy 2020, a więc za te dni należy również naliczyć wynagrodzenie chorobowe 2020.

Inny przykład: pracownik został zatrudniony na pełnym etacie z dniem 1 kwietnia 2020, z wynagrodzeniem w kwocie 4000 zł. Od dnia 1 lipca 2020 pracuje na pół etatu, z wynagrodzeniem w kwocie 2200 zł. W okresie od 10 do 19 sierpnia 2020 przebywał na zwolnieniu lekarskim, za które należy mu się wynagrodzenie chorobowe 2020. W tym wypadku zastosowanie znajduje przepis art. 40 ustawy zasiłkowej: w razie zmiany umowy o pracę lub innego aktu, na podstawie którego powstał stosunek pracy, polegającej na zmianie wymiaru czasu pracy, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie ustalone dla nowego wymiaru czasu pracy, jeżeli zmiana ta nastąpiła w miesiącu, w którym powstała niezdolność do pracy, lub w miesiącach, o których mowa w art. 36.

A zatem, skoro nastąpiła zmiana wymiaru etatu, to podstawę wynagrodzenia chorobowego 2020 naliczamy z uwzględnieniem zmiany, a więc jedynie z miesięcy po zmianie. W naszym przypadku zatem nie będzie to już średnia z miesięcy od lipca 2020 wstecz do kwietnia 2020, a jedynie z lipca 2020, gdyż od tego miesiąca nastąpiła zmiana wymiaru etatu. Nasza podstawa brutto wyniesie zatem 2200 zł.

Podstawa netto: 2200 zł – 13,71% z 2200 zł = 1898,38 zł

Jak widzisz, podstawa ta jest niższa niż pensja minimalna, ale mamy tu pół etatu, a więc minimalną podstawę należałoby ustalić również proporcjonalnie do wymiaru etatu.

Wynagrodzenie chorobowe 2020: 1898,38 zł / 30 * 80% * 10 (dni choroby w sierpniu) = 506,23 zł

Inny przykład. Pracownik został zatrudniony w dniu 1 czerwca 2020, z wynagrodzeniem w kwocie 3000 zł, premią regulaminową oraz dodatkiem funkcyjnym stałym, niepomniejszanym za czas nieobecności, w kwocie 500 zł. W czerwcu premia wyniosła 410 zł, w lipcu 600 zł, w sierpniu 550 zł. W okresie od 8 do 18 września 2020 pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim, za które należy mu się wynagrodzenie chorobowe 2020. W takim wypadku zastosowanie znajduje art. 41 ust. 1 ustawy zasiłkowej: przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania tego zasiłku zgodnie z postanowieniami układów zbiorowych pracy lub przepisami o wynagradzaniu, jeżeli są one wypłacane za okres pobierania tego zasiłku. A zatem tego składnika funkcyjnego nie wliczamy do podstawy wynagrodzenia chorobowego, gdyż pracownik zachowuje do niego prawo za czas nieobecności chorobowej. Nasza podstawa wynagrodzenia chorobowego wyniesie zatem:

3 * 3000 zł + 410 zł + 600 zł + 550 zł = 10560 zł; 10560 / 3 = 3520 zł

Podstawa netto: 3520 zł – 13,71% z 3520 zł = 3037,41 zł

Wynagrodzenie chorobowe 2020: 3037,41 zł / 30 * 80% * 11 (dni choroby) = 890,97 zł

Kolejny przykład: pracownik został zatrudniony w dniu 1 października 2019 z wynagrodzeniem w kwocie 4000 zł. Przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od 2 do 6 marca 2020 (podstawa do wynagrodzenia chorobowego w tym okresie wynosiła 4000 zł, bo taka była średnia z miesięcy od lutego 2020 wstecz). W kwietniu pracownik otrzymał premię w kwocie 300 zł. Ponownie poszedł na zwolnienie lekarskie w maju i chorował od 11 do 15 maja 2020. W takim wypadku wynagrodzenie chorobowe 2020 ustala się od tej samej podstawy, która obowiązywała w marcu – wynika to wprost z przepisu art. 43 ustawy zasiłkowej: podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe.

Powyższe zasady dotyczą również sytuacji, w której liczymy wynagrodzenie chorobowe 2020 dla pracownika, zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy. Tu również ustala się podstawę wynagrodzenia chorobowego, wysokość wynagrodzenia chorobowego za jeden dzień niezdolności do pracy i mnoży przez liczbę dni, za które to wynagrodzenie chorobowe 2020 przysługuje.

Może się okazać, że pracownik nie ma stawki miesięcznej wynagrodzenia (np. 4000 zł brutto miesięcznie), ale stawkę godzinową, np. 20 zł za godzinę pracy brutto. W takiej sytuacji zasada naliczania wynagrodzenia chorobowego jest analogiczna, tyle, że należy najpierw osobno dla każdego miesiąca ustalić wynagrodzenie za cały miesiąc pracy w oparciu o stawkę godzinową, a następnie z tych miesięcznych wynagrodzeń ustalić podstawę.

Przykład: pracownik został zatrudniony w dniu 1 kwietnia 2020 roku, na pełnym etacie, z wynagrodzeniem w kwocie 25 zł brutto za godzinę. W okresie od 6 do 24 lipca 2020 przebywał na zwolnieniu lekarskim, za które przysługiwało mu wynagrodzenie chorobowe 2020. Aby móc obliczyć wysokość tego wynagrodzenia chorobowego należy najpierw ustalić jego podstawę, a aby móc to zrobić, należy najpierw ustalić, ile pracownik zarobił w poszczególnych miesiącach. Wystarczy przemnożyć wartość godziny przez liczbę godzin przepracowanych w danym miesiącu:

Kwiecień 2020: 21 dni roboczych, czyli 168 godzin * 25 zł = 4200 zł

Maj 2020: 20 dni roboczych, czyli 160 godzin * 25 zł = 4000 zł

Czerwiec 2020: 21 dni roboczych, czyli 168 godzin * 25 zł = 4200 zł

Średnia od kwietnia do czerwca: 4133,33 zł. Jest to nasza podstawa brutto wynagrodzenia chorobowego. Podstawa netto wyniesie z kolei:

4133,33 – 13,71% z 4133,33 zł = 3566,65 zł

Wynagrodzenie chorobowe 2020 za lipiec: 3566,65 zł / 30 * 80% * 19 (dni choroby) = 1807,10 zł

Jak widzisz, nic trudnego. Gdyby wynagrodzenie chorobowe 2020 wypłacane było np. pracownicy w ciąży, to sposób liczenia jest taki sam, po prostu zamiast 80% podstawy przyjmuje się 100% podstawy.

Temat wynagrodzenia chorobowego 2020 będziemy jeszcze kontynuować, w kolejnym artykule omówimy zasiłek chorobowy 2020 oraz rozliczenie wynagrodzeń chorobowych i zasiłków na liście płac. Więcej o wynagrodzeniach chorobowych i w ogóle o płacach w naszych szkoleniach: kurs kadr online, kurs płac online oraz połączone szkolenie kadrowo-płacowe online

Podziel się

Skomentuj jako pierwszy w "Wynagrodzenie chorobowe 2020 – kiedy i komu się należy i jak liczyć wynagrodzenie chorobowe – przykłady"

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany


*